Dit tweeluik gaat over de energiesystemen van het lichaam en hoe deze systemen in relatie staan met onze voeding. Omdat het een nogal ingewikkeld onderwerp is, heb ik besloten om deze in twee delen op te splitsen. Vandaag beginnen we met welke energiesystemen er te vinden zijn in het lichaam. Zodra we dit duidelijk hebben, kunnen we makkelijker de link leggen met de redenen waarom we koolhydraten, eiwitten en vetten eten. Ook bespreken we waarom sportvoeding nuttig is.

Onze energiesystemen uitgelegd

Het eerste systeem is het Adenosine Tri Phospaat/ Creatine Phosphaat (ATP/CP) systeem. Dat is een ingewikkelde term voor de energie dat het lichaam direct tot zijn beschikking heeft en gebruikt om het lichaam in beweging te krijgen. Het gebruikt de ATP voor bijvoorbeeld een sprint. Het lichaam van amateursporters maakt voldoende van deze energie aan om een sprint van tien tot twaalf seconden te trekken, goed getrainde sprinters kunnen zelfs veertien tot zestien seconden zonder problemen sprinten. Usain Bolt is hier een goed voorbeeld van. Hij heeft een ATP/CP poel van zestien seconden en kan bijna tweehonderd meter op dit energiesysteem sprinten.

Simpel gezegd gebruiken wij dit energiesysteem dus bij een korte sprint, waarbij je helemaal los gaat en het lichaam direct veel energie nodig heeft. Een sprint van deze intensiteit houd je dus vol totdat jouw poel van ATP op is. Een volle sprint van dertig seconden is dus eigenlijk onmogelijk.

Wanneer je inderdaad een volle sprint van tien seconden doet, zal je nadien pas het effect merken. Tijdens de sprint zal je hartslag en ademhaling stijgen, maar wanneer je na tien seconden stilstaat zal je hartslag weer snel dalen en de ademhaling normaal zijn. Het lichaam heeft dan dus geen zuurstof nodig gehad om deze explosie te laten plaatsvinden.

Meer weten over dit interessante onderwerp? Luister dan de Trispiration Talks Podcast over Energiesystemen en voeding.

De sprint van dertig seconden

Nu hoor ik je bijna denken: “Hoezo kan ik geen dertig seconden sprinten? Dat heb ik al vaker van mijn trainer moeten doen.” Natuurlijk is een sprintje van dertig seconden ook mogelijk, maar na tien seconden zal het lichaam automatisch overschakelen naar het Anaerobe glycolyse systeem. Dit kennen we ook als het melkzuursysteem. Tijdens zo’n sprint zal je merken dat je gaat hijgen, dat de hartslag stijgt en dat je met de seconde meer kracht verliest. Na een minuut zal je misschien al wat coördinatie gaan verliezen en voel je jouw bovenbenen branden. Dit is het gevolg van de lactaat of het melkzuur dat achterblijft in de spieren.

Hoe werkt dat precies? Je lichaam maakt gebruik van de glycogeenvoorraad in je lichaam. Dankzij een snelle chemische reactie kan het lichaam deze stof omzetten en gebruiken als brandstof. Het restproduct melkzuur blijft achter en dat kan je voelen.

Energiesystemen voor de lange adem

Met verzuring in de benen en het verlies van coördinatie kan je natuurlijk geen triathlon volbrengen. Gelukkig kent het lichaam ook het Aerobe energiesysteem.

Dit systeem treedt in werking na zes minuten en is er speciaal voor langere inspanningen. Simpel gezegd, maakt het gebruik van de ingeademde zuurstof in combinatie met opgeslagen koolhydraten en vetten in het lichaam. Dit systeem is in drie verschillende zones in te delen, in hoog, midden en laag. Deze zones bepalen de verhouding tussen de verbranding van koolhydraten en vetten, dat het lichaam nodig heeft om de energie aan te maken.

De energie die uit vetten vrijkomt is namelijk het hoogste, maar de chemische reactie om het om te zetten naar energie, kost tegelijkertijd de meeste tijd. In de laagste zone heeft het lichaam genoeg tijd om de vetten om te zetten. Zodra wij sneller gaan rennen, komt het lichaam in tijdnood en zal het koolhydraten gaan gebruiken omdat deze sneller om te zetten zijn.

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Volg Trispiration ook op Facebook en Instagram.

Energiesystemen en voeding

Al deze energiesystemen hebben brandstof nodig en deze brandstof haalt het lichaam uit onze voeding. Hoe dat precies werkt en hoe belangrijk goede voeding is, leg ik uit in het tweede deel. Je leest het vervolg hier.

josta